დაზარალებულის უფლებრივი მდგომარეობის ცვლილება ქართულ კანონმდებლობაში
DOI:
https://doi.org/10.52340/zssulaw.2023.01.01საკვანძო სიტყვები:
დაზარალებულის უფლებები, ვიქტიმიზაციაანოტაცია
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის თანახმად, დაზარალებული არის პირი, რომელსაც ზიანი მიადგა დანაშაულებრივი გზით. დაზარალებული პირის უფლება-მოვალეობები კანონმდებლობაში სხვადასხვა პერიოდში იცვლებოდა.
დაზარალებული შესაძლებელია იყოს, როგორც ფიზიკური ასევე იურიდიული პირი, რომლის წარმომადგენელიც გაეცნობა დადგენილებას პირის დაზარალებულად ცნობის შესახებ. იურიდიული პირი დაზარალებულად ძირითადად ქონებრივ დანაშაულებში გვევლინება. რაც შეეხება სახელმწიფოს მიმართულ დანაშაულებსა და ნარკოტიკულ დანაშაულებს ამ ტიპის დელიქტებს დაზარალებული არ ჰყავთ. მათი განსჯადობა საზოგადოებრივ წესრიგსა და სახელმწიფო წესრიგზეა დაფუძნებული.
გარდა მატერიალური უფლებებისა დაზარალებულთან უფრო სერიოზული მიდგომები არის დანერგილი სახელმწიფოების მიმართ, ვიქტიმოლოგიის განვითარებამ მათ ფიზიკურ მდგომარეობასთან ერთად ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზეც დაიწყო ზრუნვა და დაზარალებული მეტად დაცულია მეორადი ვიქტიმიზაციისაგან, რაც ბევრად გააუარესებდა მის მდგომარეობას.
დაზარალებულის უფლებრივი მდგომარეობა საყურადღებოა, რადგან გარკვეულ ასპექტებში ცვლილებებს საჭიროებს, ვთვლი რომ აღნიშნული საკითხი საკმაოდ აქტუალურია, რადგან დღესდღეობითაც არის გარკვეული პრობლემური საკითხები, ამასთან დაზარალებულის უფლებებთან მიმართებაში საკონსტიტუციო სასამართლომაც იმსჯელა.
წყაროები
Criminal Procedure Code of Georgia, Article 3, Part 22.
Tumanishvili, G., "Victim in Modern Criminal Procedural Law," Law Journal, No. 2, 2009, p. 75.
Criminal Procedure Code of Georgia (1998), Article 70.
Criminal Procedure Code of Georgia (1998).
Tumanishvili, G., Jishkariani, B., & Schramm, E., "Influence of European and International Law on Georgian Criminal Procedural Law," Meridian Publishing House, Tbilisi, 2019.
Gakhokidze, J., Mamniashvili, M., & Gabisonia, Y., "The Criminal Process: A General Part," Tbilisi, 2013.
Explanatory Note to the Draft Law of Georgia on "Amendments to the Criminal Procedure Code of Georgia."
Constitutional Court of Georgia, Decision on the case N1/3/1312, "Konstantine Gamsakhurdia v. Parliament of Georgia," December 18, 2020, resolution part.
Constitutional Court of Georgia, Decision on the case of citizens Khvicha Kirmizashvili, Gia Patsuria, and Gvantsa Gagniashvili, and "Nikani Ltd" against the Parliament of Georgia.
Criminal Procedure Code of Georgia, Articles 57-58.
